حق، قَدَم بر وی نهد از لامکان

آنگه او ساکن شود از کُن فَکٰان

خلاصه شرح ابیات

آیات و احادیث

«کُن‌ْفَیکون» به‌معنای باش و می‌شود است. آیات زیر به این مطلب اشاره می‌کنند: «بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِذَا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ.» «آفرينندهٔ آسمان‌ها و زمين است. چون ارادهٔ چيزى كند، مى‌گويد: «موجود شو» و آن چيز موجود مى‌شود.» (قرآن کریم، سورهٔ بقره (۲)، آیهٔ ۱۱۷) «قَالَتْ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي وَلَدٌ وَ لَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ قَالَ كَذَٰلِكِ اللَّهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ إِذا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ.» «مريم گفت: اى پروردگار من، چگونه مرا فرزندى باشد، در‌حالى‌كه بشرى به من دست نزده‌است؟ گفت: بدين‌سان كه خدا هرچه بخواهد مى‌آفريند. چون ارادهٔ چيزى كند به او گويد موجود شو، پس موجود مى‌شود.» (قرآن کریم، سورهٔ آل عمران (۳)، آیهٔ ۴۷) «مَا كَانَ لِلَّهِ أَنْ يَتَّخِذَ مِنْ وَلَدٍ سُبْحَانَهُ إِذَا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ.» «نسزد خداوند را كه فرزندى برگيرد. منزه است. چون ارادهٔ كارى كند، مى‌گويد: «موجود شو»، پس موجود مى‌شود.» (قرآن کریم، سورهٔ مريم (۱۹)، آیهٔ ۳۵) «هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَ يُمِيتُ فَإِذَا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ.» «اوست كه زنده مى‌كند و مى‌ميراند و چون ارادهٔ چيزى كند مى‌گويدش: «موجود شو»، پس موجود مى‌شود.» (قرآن کریم، سورهٔ غافر (۴۰)، آیهٔ ۶۸) نکته: تمام آیات و هم‌چنین بیت مولانا، اشاره دارند که هر لحظه خداوند و دم ایزدی درون و بیرون ما را می‌سازد. اوست که بدن، چهار بعد و وجود ما را اداره می‌کند، اوست که در شکم مادر به‌صورت انسان جسم را تنیده و بعد از آن وارد این جهان شده‌است. خداوند به‌محض ارادهٔ هرچیزی آن را به‌وجود می‌آورد و علل‌های ذهنی ما بی‌اثر و بی‌فایده‌اند، چراکه کار خداوند «کُنْ‌فَیَکون» است. تبدیل هشیاری جسمی و من‌ذهنی به هشیاری حضور تنها با ارادهٔ الهی و «کُنْ‌فَکان» او صورت می‌گیرد.

English Translation

God, from where place is not, sets His foot on it:

then it subsides at Be, and it was.

Mathnavi, First Book, Section 75, Verse 1381

{{ formattedCurrentTime }} {{ formattedDuration }}
Play Pause
{{ formattedCurrentTime }} {{ formattedDuration }}
Play Pause